Dünyada bütün sektörlerde hızlı bir büyüme ve gelişme yaşanırken bunun
sonucunda yeni ihtiyaçlar ortaya çıkıyor.
Özellike iletişim araçlarının gelişmesi, ülkeleri birbirine yaklaştırmakla birlikte her alanda kıyasıya bir yarış içerisine itiyor.
Bu yarışta rekabet edebilmek için, ticaret ve turizm sektörlerinde yapılacak atılımlar
önem kazanmaktadır.
Ülkemizin iletişim alanlarında eğitilmiş, yabancı dil bilen, teknolojiyi kul anma
becerisi kazanan kalifiye elemanlara şiddetle ihtiyacı bulunmaktadır.
Bu alanlarda yetişen gençler mezun olduklarında piyasada aranan elemanlar
olacaklardır.
Toplumun bilimsel ve teknolojik gelişmeler karşısında kendini yenileyip, gelişmelere ayak uydurabilecek nitelikli elemanlara ihtiyacı her geçen yıl artıyor.
Bu elemanları yetiştiren kurumlardan biri de "Ticaret Meslek Liseleri" dir.
Bu liselerin yetiştirdiği elemanların niteliği, programda yer alan meslek derslerine bağlıdır.
Etkili bir mesleki eğitim içinde teknoloji ve iş hayatındaki değişim ve gelişmelerin sürekli olarak izlenmesi de önemlidir.
Yapılan eğitimin bu değişim ve gelişmelere uygun olarak yürütülmesi gerekir.
Bilgi ve teknoloji çağında toplumun ihtiyacı olan nitelikli eleman yetiştirmeyi görev edinmiş Ticaret Meslek Liselerinin tarihçesi Cumhuriyet öncesine dayanır.
Hamidiye Ticaret Mekteb-i Alisi adı altında Türkiye’de ilk Ticaret Okulu, 16 Ocak 1883 yılında kurulmuştur.
1897 yılında Maarif Nezareti’ ne bağlanmış, öğretim süresi üç yıl olan bu okulda Fransızcaya çok önem verilmiştir.
Öğrencilerin Fransızcalarını geliştirmesi açısından 1902’de bir yıl süreli hazırlık sınıfı
okutulmuş, daha sonra 1910 yılında ise mali cebir, daktilografi ve stenografi dersleri
programa alınmıştır.
Ticaretle uğraşanlar için sabahları ticaret hukuku, ticaret hesap ve defter tutmanın öğretildiği kursların düzenlendiği okul, 1915 yılında bazı değişiklikler yaparak
Türkiye’de ticaret öğretiminin tarihi olarak bilinen Ticaret Mekteb-i Alisi adını almıştır.
Bu okul, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemindeki ticaret öğretiminin yapıldığı tek ve en
kapsamlı kurum unvanına sahipti.
Cumhuriyet dönemine geçişte İstanbul Ticaret Mekteb-i Alisi, İktisat vekâletine bağlanarak öğretim programlarında değişiklikler yaptıktan sonra bütün masrafları vilâyetlerin Özel İdare Bütçelerinden sağlanmak üzere 1924 yılında İzmir’de Lise derecesinde üç sınıflı “Lisan ve Ticaret Okulu” kurulmuştur.
Bunlardan başka; Kayseri, Konya ve Mersin’de birer ticaret okulu bulunmaktaydı.Cumhuriyetin ilk yıl arında faaliyet gösteren bu okul arda, sabahları teorik ders alan öğrenciler, öğleden sonraları ticarethane, banka ve diğer ticari işletmelerde pratik çalışmalar yaparlardı.
Genel bilgi derslerine hiç yer verilmemiş olan bu kurumların üç yıllık öğretim süresi
içinde, istenilen elemanların yetiştirilmesine yeterli olamayacağı anlaşıldığından,
programlarına genel bilgi dersleri de eklenmiştir.
Ankara, Adana, Trabzon ve İzmir’deki Ameli Ticaret Okul arı İktisat Vekaletinden1927 yılında Mil i Eğitim Bakanlığına devredilmiş, öğretim süreleri dört yıla çıkarılarak, öğretim programları değiştirilmiş ve "Orta Ticaret Okulu" adı verilmiştir.
1933 yılında Ankara, 1935 yılında da İzmir Orta Ticaret Okul arına lise sınıfları eklenmiştir.
Günümüzde Ticaret Meslek Lisesi öğrencileri; 36 kredi Genel Kültür Dersi, 63 kredi
Bölüm Dersi, 5 kredi Bölüm Seçmeli Dersi, 4 kredi Diğer Seçmeli Dersler olmak
üzere, toplam 108 kredi (bu sayıya iş yerindeki uygulamalar dahil değildir.) alarak
mezun olmaktadırlar.
Ticaret Meslek Lisesi mezunlarının aldıkları toplam kredinin % 58’i bölüm derslerine, % 33’ü ortak genel kültür derslerine, % 5’i bölüm seçmeli derslerine, % 4’ü seçmeli derslere aittir.
1999 AB Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'nin MEDA fonlarından yararlandırılması
kararından sonra, Türkiye ekonomisinin işgücü ihtiyacıyla, mesleki ve teknik okul
mezunları arasındaki boşluğu kapatabilmek amacıyla bazı proje fikirleri geliştirmiştir.
4 Temmuz 2000 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Birliği arasında
Türkiye'deki Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesinin
(MEGEP) anlaşması imzalanmıştır.
Toplam bütçesi 58,2 milyon Euro olan “Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP)”, meslek liselerinin geleceği için önemli bir imkân oluşturmaktadır.
Projenin 51 milyon Euro’luk kısmı AB tarafından sağlanan hibe niteliğinde olup, geri
kalan 7,2 milyon Euro’luk kısım ise Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından
karşılanmaktadır.
MEGEP’in amacı; bir modül sistemi oluşturarak hızlı değişime ayak uydurabilecek,çağın gerektirdiği niteliklere sahip elemanların yetiştirilmesi için uygun bir sistem kurmaktır.
Burada karşımıza çıkan modül sistemi kavramı, tuğlalardan örülü bir duvar olarak düşünülebilir. Sistemdeki her bir tuğla; işlevi olan ve faal çalışan bir konuyu
içermektedir.
Zaman içinde eskiyip değişmesi gereken her konu, bu sistem duvarından çekip alınıp güncel eştirilmiş olanıyla değiştirilmektedir.
Bu da sistemin değişen teknoloji ve sektörün ihtiyaçları doğrultusunda hızlı bir şekilde güncel enmesine olanak sağlamaktadır.
Türkiye’deki Meslek Liselerindeki eğitimin AB standartlarını uygun olması açısından adapte edilmeye çalışılan modüler eğitim sistemi bu sene 30 ilde 145 pilot kurumda uygulanmaktadır.
5 sene uygulanacak proje, sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda şekillenip, hızlı
değişen teknoloji ve onun getirdiği ihtiyaçlar karşısında sisteme hızlı adapte olabilme
esasına dayanmaktadır.
Piyasada ciddi bir ara eleman açığı vardır ve bu açığı dolduracak doğru kişiler de Meslek ve Ticaret Liseleri mezunlarıdır.
Ama asıl hedef açıkları doldurmak değil sektörün istediği ve ihtiyacı olan nitelikli
eleman yetiştirmek olduğu unutulmamalıdır.
Gençlere, sektörlerin ihtiyacı doğrultusunda yeteneklerine uygun alanlar bulmak,
işlerine uygun stajı sağlamak, onları gelecekteki işleri konusunda sadece dersteki
teorik bilgilerle eğitmekle kalmayıp gerçekçi bir şekilde hayatın şartlarına hazırlamak
Ticaret Meslek Liselerinin en temel görevidir.
Bu konuda, sektör temsilcileri ile bir araya gelinip karşılıklı fikir alışverişinde bulunup
ihtiyaçlar belirlenmeli ve buna göre hareket edilmelidir.